โดเมนและโฮสติ้งคืออะไร ต่างกันอย่างไร DNS ต่ออายุ ย้ายเว็บ และข้อควรระวังตอนจดโดเมน
ใครที่เริ่มทำเว็บไซต์ จะต้องเจอสองคำนี้แน่นอน คือโดเมนกับโฮสติ้ง แต่หลายคนยังสับสนว่าสองอย่างนี้เหมือนกันไหม ต้องซื้อพร้อมกันหรือเปล่า แล้วที่ได้ยินคำว่า DNS บ่อยๆ นั้นคืออะไร พอเรื่องมาถึงการต่ออายุหรือย้ายเว็บก็ยิ่งงง บางคนเสียโดเมนที่ใช้มานานเพียงเพราะไม่รู้ว่าหมดอายุเมื่อไร
บทความนี้อธิบายพื้นฐานทั้งหมดด้วยภาษาง่ายๆ โดยใช้ตัวอย่างเปรียบเทียบจากชีวิตจริง พร้อมแนวทางต่ออายุ ย้ายเว็บ และข้อควรระวังตอนจดโดเมน เหมาะกับเจ้าของกิจการ ฟรีแลนซ์ และคนที่กำลังจะมีเว็บไซต์ของตัวเองเป็นครั้งแรก บทความนี้ไม่พูดถึงราคา เพราะแต่ละผู้ให้บริการต่างกันและเปลี่ยนได้
โดเมนคืออะไร
โดเมนคือชื่อเว็บไซต์ที่ผู้คนพิมพ์ในแถบที่อยู่ของเบราว์เซอร์ เช่น tangmomo.com ส่วนท้ายอย่าง .com .net .co.th เรียกว่านามสกุลของโดเมน
เปรียบเหมือนชื่อและที่อยู่ของร้านค้า คนจำชื่อร้านได้ ก็หาร้านเจอ โดเมนเป็นทรัพย์สินที่เราเช่าใช้เป็นรายปี ไม่ใช่ซื้อขาดตลอดกาล ถ้าไม่ต่ออายุ โดเมนจะกลับสู่ตลาดและคนอื่นจดต่อได้
- ชื่อโดเมนที่ดี สั้น จำง่าย สะกดไม่ยาก และตรงกับชื่อธุรกิจ
- เลือกนามสกุลให้เหมาะ .com เป็นที่รู้จักทั่วโลก ส่วนนามสกุลของประเทศไทยสื่อถึงธุรกิจในไทย บางนามสกุลมีข้อกำหนดเรื่องผู้จดทะเบียน
- หลีกเลี่ยงตัวสะกดซับซ้อน เช่น ขีดกลางหลายตัว หรือตัวเลขแทนตัวอักษร เพราะพูดบอกต่อยาก
โฮสติ้งคืออะไร
โฮสติ้งคือพื้นที่บนเซิร์ฟเวอร์ที่เก็บไฟล์เว็บไซต์ของเรา เช่น หน้าเว็บ รูปภาพ ฐานข้อมูล และส่งให้ผู้เข้าชมเมื่อมีคนเปิดเว็บ เซิร์ฟเวอร์ต้องเปิดตลอด 24 ชั่วโมงและเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตความเร็วสูง ผู้ให้บริการโฮสติ้งจึงทำหน้าที่ดูแลเครื่องเหล่านี้ให้
ถ้าโดเมนคือที่อยู่ร้านค้า โฮสติ้งก็คือตัวอาคารและพื้นที่ที่เราวางสินค้า ถ้ามีที่อยู่แต่ไม่มีอาคาร ลูกค้าไปถึงก็เจอที่ว่าง ถ้ามีอาคารแต่ไม่มีที่อยู่ ก็ไม่มีใครหาเจอ ต้องมีทั้งสองอย่างจึงใช้งานได้
โดเมนกับโฮสติ้ง ต่างกันอย่างไร
| หัวข้อ | โดเมน | โฮสติ้ง |
|---|---|---|
| คืออะไร | ชื่อและที่อยู่ของเว็บไซต์ | พื้นที่เก็บไฟล์และเซิร์ฟเวอร์ที่เปิดเว็บให้คนเข้าชม |
| เปรียบเทียบกับ | ที่อยู่และชื่อร้าน | ตัวอาคารและพื้นที่ในร้าน |
| ที่ได้จาก | ผู้รับจดทะเบียนโดเมน (Registrar) | ผู้ให้บริการโฮสติ้ง |
| การต่ออายุ | เป็นรายปีหรือหลายปี | ตามรอบที่สมัครไว้ เช่น รายเดือนหรือรายปี |
| ซื้อแยกได้ไหม | ได้ จดที่หนึ่งแล้วชี้ไปโฮสติ้งอีกที่ได้ | ได้ ใช้กับโดเมนจากที่อื่นได้ |
ผู้ให้บริการหลายรายขายทั้งสองอย่างพร้อมกัน สะดวกเพราะจัดการที่เดียว แต่การแยกกันก็ดี เพราะถ้าย้ายโฮสติ้ง ก็ไม่ต้องย้ายความเป็นเจ้าของโดเมนไปด้วย
DNS คืออะไร ทำงานอย่างไร
คอมพิวเตอร์ไม่ได้เข้าใจชื่อโดเมน แต่เข้าใจตัวเลขที่เรียกว่า IP Address ของเซิร์ฟเวอร์ DNS (Domain Name System) ทำหน้าที่เหมือนสมุดโทรศัพท์ ที่แปลงชื่อโดเมนที่คนอ่านรู้เรื่อง เป็นเลขที่อยู่ของเซิร์ฟเวอร์
- คุณพิมพ์ชื่อเว็บในเบราว์เซอร์
- เบราว์เซอร์ถาม DNS ว่าโดเมนนี้อยู่ที่เซิร์ฟเวอร์ไหน
- DNS ตอบกลับเป็นที่อยู่ของเซิร์ฟเวอร์ที่เก็บเว็บ
- เบราว์เซอร์ไปเรียกหน้าเว็บจากเซิร์ฟเวอร์นั้นมาแสดง
เมื่อตั้งค่าเว็บ เราต้องไปบอก DNS ว่าโดเมนของเราชี้ไปที่ไหน โดยตั้งค่าที่เรียกว่า DNS Record ชนิดที่พบบ่อยมีดังนี้
- A Record ชี้ชื่อโดเมนไปยังที่อยู่ IP ของเซิร์ฟเวอร์
- CNAME ชี้ชื่อหนึ่งไปเป็นอีกชื่อหนึ่ง มักใช้กับ www หรือบริการภายนอก
- MX บอกว่าอีเมลของโดเมนนี้ต้องส่งไปที่เซิร์ฟเวอร์อีเมลไหน
- TXT เก็บข้อความ มักใช้ยืนยันความเป็นเจ้าของโดเมน หรือตั้งค่าป้องกันอีเมลปลอม
- NS (Name Server) บอกว่าใครเป็นผู้ดูแลข้อมูล DNS ของโดเมนนี้
การเปลี่ยนค่า DNS ไม่ได้มีผลทันที ต้องใช้เวลากระจายไปทั่วอินเทอร์เน็ต อาจเป็นนาทีไปจนถึงหลายชั่วโมง ในช่วงนั้นบางคนอาจเห็นเว็บเก่า บางคนเห็นเว็บใหม่ จึงไม่ควรย้ายเว็บในช่วงที่ลูกค้าเข้าเยอะ
ขั้นตอนมีเว็บไซต์ตั้งแต่ศูนย์ในภาพรวม
- เลือกและจดโดเมน ตรวจว่าชื่อว่างไหมแล้วจดกับผู้รับจดทะเบียนที่น่าเชื่อถือ
- เลือกโฮสติ้ง ให้เหมาะกับประเภทเว็บและปริมาณผู้เข้าชม
- ชี้โดเมนมายังโฮสติ้ง ผ่านการตั้งค่า DNS ตามข้อมูลที่ผู้ให้บริการโฮสติ้งส่งให้
- ติดตั้งเว็บไซต์ เช่น WordPress หรือระบบสร้างเว็บอื่น
- เปิดใช้ HTTPS หรือใบรับรองความปลอดภัย SSL เพื่อให้เว็บขึ้นสัญลักษณ์ปลอดภัย
- ตั้งอีเมลของโดเมน ถ้าต้องการอีเมลชื่อธุรกิจเอง
ผู้ให้บริการบางรายมีระบบสร้างเว็บแบบสำเร็จรูป ที่รวมโดเมน โฮสติ้ง และ HTTPS ไว้ในที่เดียว ใช้ง่ายสำหรับมือใหม่ แต่ควรเช็กว่าย้ายออกภายหลังได้หรือไม่
การต่ออายุโดเมนและโฮสติ้ง ไม่ให้หลุด
เว็บที่ใช้งานอยู่แล้วโดเมนหมดอายุ เป็นเรื่องที่น่ากลัว เว็บและอีเมลจะหยุดทำงานทันที และถ้าปล่อยนานก็อาจมีคนอื่นมาจดแทน
- เปิดการต่ออายุอัตโนมัติ แต่ตรวจว่าวิธีชำระเงินที่ผูกไว้ยังใช้ได้
- ใช้อีเมลที่ตรวจเป็นประจำ เป็นอีเมลผู้ติดต่อของโดเมน เพราะแจ้งเตือนต่ออายุจะส่งไปที่นี่ อย่าใช้อีเมลของโดเมนที่กำลังจะหมดอายุเอง
- ตั้งเตือนในปฏิทิน ล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งเดือน
- รู้ว่ามีช่วงผ่อนผัน โดเมนมักมีช่วงเวลาหลังหมดอายุที่ยังต่อได้ แต่เงื่อนไขต่างกัน อย่าพึ่งพาช่วงนี้
- ต่ออายุหลายปีได้ ถ้าเป็นโดเมนหลักของธุรกิจ ช่วยลดความเสี่ยงที่จะลืม
ส่วนโฮสติ้ง ก็ต้องต่ออายุเช่นกัน ถ้าหมดอายุ เว็บอาจถูกระงับและไฟล์บางส่วนถูกลบได้ จึงควรตรวจรอบการชำระเงินและเงื่อนไขของผู้ให้บริการ
ย้ายเว็บไปโฮสติ้งใหม่
เหตุผลที่ต้องย้ายมีหลายอย่าง เช่น เว็บช้า บริการไม่ดี หรือต้องการระบบที่แรงขึ้น การย้ายทำได้ ถ้าวางแผนดี เว็บจะไม่ล่มหรือล่มสั้นมาก
- สำรองเว็บทั้งหมด ทั้งไฟล์และฐานข้อมูล แล้วเก็บไว้ในที่ปลอดภัยอย่างน้อยสองที่
- สมัครโฮสติ้งใหม่และคัดลอกเว็บไปไว้ก่อน โดยยังไม่เปลี่ยน DNS ให้ทดสอบว่าเว็บใหม่ทำงานปกติ
- ตรวจรายละเอียด ฟอร์ม ปุ่ม การชำระเงิน อีเมล และลิงก์ภายใน
- ลดค่า TTL ของ DNS ล่วงหน้า ถ้าตั้งค่าได้ จะช่วยให้การเปลี่ยนมีผลเร็วขึ้น
- เปลี่ยน DNS ให้ชี้ไปที่โฮสติ้งใหม่ ในช่วงที่มีผู้เข้าชมน้อย
- ตรวจซ้ำหลังเปลี่ยน อย่าเพิ่งยกเลิกโฮสติ้งเก่าจนกว่าจะมั่นใจว่าเว็บและอีเมลทำงานดีที่ใหม่หลายวัน
จุดที่คนมักลืมคืออีเมลของโดเมน ถ้าอีเมลอยู่กับโฮสติ้งเก่า ต้องย้ายหรือตั้งค่า MX ให้ถูกต้อง ไม่เช่นนั้นอีเมลอาจหายไป
ข้อควรระวังเวลาจดโดเมน
- จดในชื่อของเราเอง หรือชื่อบริษัทเอง อย่าให้ผู้รับจ้างทำเว็บจดในชื่อของเขา เพราะจะกลายเป็นว่าเขาเป็นเจ้าของ และเราย้ายหรือต่อไม่ได้ถ้าเลิกจ้าง
- ใช้ข้อมูลผู้จดที่จริงและอัปเดตอยู่เสมอ เบอร์โทรและอีเมลที่ใช้ไม่ได้ ทำให้เรียกคืนโดเมนยากเมื่อมีปัญหา
- เปิดการป้องกันข้อมูลส่วนตัว (Privacy Protection) ถ้ามี เพื่อซ่อนที่อยู่และเบอร์โทรไม่ให้คนทั่วไปค้นเจอ
- เปิดล็อกการโอนโดเมน และเปิดการยืนยันตัวตนสองชั้นกับบัญชีผู้จดโดเมน
- ตรวจเครื่องหมายการค้า อย่าจดชื่อที่เหมือนหรือใกล้เคียงชื่อแบรนด์ของผู้อื่น อาจมีปัญหาทางกฎหมาย
- ระวังเว็บหรืออีเมลหลอกให้ต่ออายุ ผู้ไม่หวังดีส่งใบแจ้งหนี้ปลอมให้ต่อโดเมน ให้ตรวจจากบัญชีของผู้จดโดเมนของเราเองเท่านั้น
ควรเลือกผู้รับจดทะเบียนที่มีใบอนุญาตและมีช่องทางติดต่อชัดเจน และอ่านเงื่อนไขการต่ออายุและการโอนก่อนจ่ายเงินเสมอ
คำถามที่พบบ่อย
จดโดเมนแล้วต้องมีเว็บทันทีไหม? ไม่ต้อง จองไว้ก่อนได้ แต่ถ้าไม่ได้ใช้ ก็ยังต้องต่ออายุเป็นประจำ
ใช้โดเมนเดียวกับหลายเว็บได้ไหม? โดเมนหนึ่งชื่อชี้ไปยังเว็บหนึ่งหลักๆ แต่สร้างโดเมนย่อย เช่น blog.ชื่อโดเมน เพิ่มได้เพื่อแยกเว็บหรือส่วนงาน
เปลี่ยนผู้ให้บริการจดโดเมนได้ไหม? ได้ เรียกว่าการโอนโดเมน ต้องปลดล็อกและขอรหัสโอนจากผู้ให้บริการเดิม ตามเงื่อนไขของแต่ละราย
มีโดเมนแล้วต้องมีอีเมลของโดเมนไหม? ไม่จำเป็น แต่อีเมลชื่อธุรกิจดูน่าเชื่อถือกว่าอีเมลทั่วไปมาก
สรุป
โดเมนคือชื่อและที่อยู่ของเว็บ โฮสติ้งคือที่เก็บเว็บ และ DNS คือสมุดโทรศัพท์ที่เชื่อมสองอย่างเข้าด้วยกัน ควรจดโดเมนในชื่อของเราเอง เปิดต่ออายุอัตโนมัติ และสำรองเว็บก่อนย้ายเสมอ
ขั้นตอนถัดไปที่ทำได้เลย คือเข้าบัญชีผู้จดโดเมนของคุณ ตรวจวันหมดอายุและอีเมลผู้ติดต่อ แล้วตั้งปฏิทินเตือนล่วงหน้า
ฟีเจอร์และเงื่อนไขของผู้ให้บริการเปลี่ยนได้ ควรเช็กรายละเอียดจากหน้าทางการของผู้ให้บริการอีกครั้งก่อนตัดสินใจ
